GRONINGEN / EEN STRAAT IN VERANDERING
Bijgewerkt 19 september 2026
De Korreweg tussen de Petrus Hendrikszstraat en de Oosterhamriklaan was niet ontworpen voor de brede weg die de gemeente er later van wilde maken. Voor die verbreding moesten de voortuinen verdwijnen.
Nu verdwijnen de fietspaden en zegt de gemeente terug te gaan naar de jaren dertig. De voortuinen die voor de wegverbreding zijn opgeofferd, komen niet terug.
Wat de gemeente zegt en doet ↓
DE GEMEENTELIJKE AMBITIE TEGENOVER HET ONTWERP
WAT DE GEMEENTE ZEGT
“De architectuur moet zich kunnen blijven uiten.”
De gemeente zegt de oorspronkelijke ontwerpgedachte van de wijk en de monumentale stedenbouw als uitgangspunt te nemen. Oude foto’s dienen als voorbeeld voor de bomenlaan.
Ontwerpnotitie december 2024 · p. 5–6 ↗“We gaan een beetje terug naar de jaren ’30.”Gerd Boerema · Gemeentelijk Nieuws, 25 maart 2026 ↗
WAT BIJ HET WIJKONTWERP HOORDE
De voortuinen hoorden bij het ontwerp van de wijk. Ze vormden samen met gevels, tuinmuren, hekwerken en beplanting de overgang van woning naar straat.
BIJ HET RIJKSMONUMENT GELDT DAT EXTRA
Bij Korreweg 99–111 hoort de voorzone bij het monumentale ontwerp. De gevels, voortuinen voor 101–109, tuinmuren en hekwerken vormden samen één architectonisch geheel.
WAT HET NIEUWE ONTWERP DOET
Het nieuwe ontwerp brengt bomen en openbaar groen terug. Langs de woningen blijft het trottoir tot aan de gevel liggen. De verdwenen voortuinen, tuinmuren en hekwerken komen niet terug.
Ontwerpnotitie december 2024 · p. 6 en 10 ↗De gemeente gebruikt de jaren dertig als inspiratie, maar herstelt juist het onderdeel dat toen bij de straat hoorde niet: de overgang van woning naar straat.
De historie wordt als inspiratie gebruikt, maar juist het deel van het historische straatbeeld dat voor verkeersruimte verdween, wordt niet hersteld.
TWEE RIJKSMONUMENTEN VAN J.A. BOER
Beide zijn rijksmonument en van J.A. Boer. Bij het Bernoulliplein stuurt het monumentale ontwerp de nieuwe inrichting. Bij Korreweg 99–111 komt de verdwenen voorzone niet terug.
HET HELE TRAJECT
Tot begin jaren zestig lagen langs de woningen tussen de Petrus Hendrikszstraat/Ambonstraat en de Oosterhamriklaan voortuinen.
De brede weg kwam later. In 1963 verbreedde de gemeente het deel tot de Diephuisstraat. Daarna volgde het deel tot de Oosterhamriklaan. Voor die verbredingen verdwenen de voortuinen geheel of gedeeltelijk.
De voortuinen verdwenen dus niet vanzelf uit het straatbeeld. Ze moesten wijken voor verkeersruimte.
Vanaf de Petrus Hendrikszstraat is de ruimte al sinds 1963 het probleem. Toen verdwenen voortuinen om de weg te verbreden. Die komen niet terug. Nu wordt dezelfde beperkte ruimte opnieuw verdeeld.
Ten westen van de Petrus Hendrikszstraat was het straatprofiel ruimer. Vanaf die hoek staat de bebouwing dichter op de weg. Daar begon in 1963 de eerste verbredingsfase waarbij voortuinen grotendeels verdwenen. Dat verschil verklaart waarom de oostkant telkens onder grotere ruimtedruk staat.
Voortuinen, tuinmuren, hekwerken en beplanting vormden de overgang van woning naar straat.
De voortuinen verdwenen langs een veel groter deel van de oostelijke Korreweg. Het woonblok 99–111 is daarvan een extra scherp monumentaal voorbeeld: daar lagen de voortuinen direct voor de gevels en vormden gevels, voortuinen, tuinmuren en hekwerken samen één geheel. Nu ligt daar trottoir.
Vergroot ↗
Vergroot ↗
Vergroot ↗
PETRUS HENDRIKSZSTRAAT → DIEPHUISSTRAAT
De gemeente verbreedt de weg naar twaalf meter. De voortuinen moeten grotendeels verdwijnen.
Het plan bij het Floresplein omvat ook parkeerhavens, verplaatste bushaltes en gewijzigde aansluitingen. De gemeenteraad bespreekt de kosten en de omvang van de ingreep.
Doortrekken van de verbreding zou het plan vertragen. Daarom blijft dit de eerste fase.
“De voortuinen zullen grotendeels moeten verdwijnen.”
Verbetering en verbreding kruispunt Floresplein · februari 1963
Lees het originele knipsel ↗DIEPHUISSTRAAT → OOSTERHAMRIKLAAN
Eigenaren van 47 woningen vragen minstens één meter voortuin te behouden bij de voorgenomen verbreding. De uitvoering laat nog op zich wachten.
Uit de krant · 26 april 1966 ↗Er is financiering voor het twaalfmeterplan. Bewoners verzamelen handtekeningen. De raad houdt het voorstel aan en laat een alternatief uitwerken.
Uit de krant · 17 oktober 1972 ↗Binnen het verbrede profiel gaat de rijbaan terug naar 7,5 meter. De bomen blijven. Parkeren komt ertussen en het fietspad erachter. Ongeveer 1,5 meter voortuin blijft over.
Uit de krant · 2 november 1972 ↗ Uit de krant · 14 november 1972 ↗Het protest hield de verbreding niet tegen. Wel veranderde de inrichting binnen het twaalfmeterprofiel. De rijbaan werd 7,5 meter breed, de bomen bleven staan en ongeveer 1,5 meter voortuin bleef behouden.
De raad stemt op 13 november 1972 met 23 tegen 13 voor het aangepaste plan.
Vergroot ↗
Op 13 maart geeft wethouder Wallage het startsein voor de aanleg van vrijliggende fietspaden.
Hij haalt een tegel uit het brede trottoir aan de zuidzijde, tussen Balistraat en Borneoplein. De werkzaamheden duren ongeveer een halfjaar.
Uit de krant · 14 maart 1978 ↗
Vergroot ↗
De kleurenfoto toont de aanleg in 1978 op het bredere deel vóór de Petrus Hendrikszstraat. Daar bleven de voortuinen behouden. De foto uit 1973 bij de Gratamastraat toont de verbreding van een ander straatdeel.
In oktober ligt het werk tussen Riouwstraat en Boterdiep gedeeltelijk stil. Winkeliers houden twee meter loopruimte over, terwijl drie meter was aangekondigd. Een benzinepomp en particuliere grond bemoeilijken de uitvoering.
Uit de krant · 12 oktober 1978 ↗
Vergroot ↗
De gemeente haalt de vrijliggende fietspaden weg en verdeelt de ruimte opnieuw.
Het nieuwe trottoir blijft tot aan de gevel liggen en het groen komt aan de rijbaanzijde. De voortuinen en erfafscheidingen worden niet hersteld.
De verkeersruimte uit de jaren zestig en zeventig wordt opnieuw ingericht. De vrijliggende fietspaden verdwijnen. Er komt groen terug. Maar de historische overgang tussen woning en straat, die ooit voor die verkeersruimte verdween, blijft buiten beeld.
Wat voor verkeersruimte verdween,
komt niet terug.
